جامعه دینی ما امیدبخش و فعال‌تر از گذشته شده است

حجت الاسلام و المسلمین احمد فربهی از اساتید حوزه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، اظهار داشت: بی‌تفاوتی در برابر گناهان مقتضای دینداری نیست؛ و قرآن افراد مؤمنِ بی‌تفاوت را همانند اهل منکر، مستحق عذاب، و آنان را مورد توبیخ قرار می‌دهد.

وی افزود: در تفسیر عیاشی این روایت را از امام باقر (ع) می‌خوانیم: «عن أبی عبیدة عن أبی جعفر(ع) قال‏ وجدنا فی کتاب أمیر المؤمنین (ع) أن قوما من أهل أیلة من قوم ثمود، و أن الحیتان کانت سبقت إلیهم یوم السبت لیختبر الله طاعتهم فی ذلک فشرعت لهم یوم سبتهم فی نادیهم‏ و قدام أبوابهم فی أنهارهم و سواقیهم، فتبادروا إلیها فأخذوا یصطادونها و یأکلونها، فلبثوا بذلک ما شاء الله لا ینهاهم الأحبار و لا ینهاهم العلماء من صیدها، ثم إن الشیطان أوحی إلی طائفة منهم إنما نهیتم من أکلها یوم السبت و لم تنهوا عن صیدها فاصطادوا یوم السبت و أکلوها فیما سوی ذلک من الأیام، فقالت طائفة منهم الآن نصطادها و انحازت‏ طائفة أخری منهم ذات الیمین و قالوا: الله الله إنا نهیناکم عن عقوبة الله أن تعرضوا لخلاف أمره و اعتزلت طائفة منهم ذات الیسار فسکتت فلم یعظهم، و قالت الطائفة التی لم تعظهم. لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِکُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَدِیداً و قالت الطائفة التی وعظتهم: مَعْذِرَةً إِلی‏ رَبِّکُمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ‏، قال الله: «فَلَمَّا نَسُوا» یعنی لما ترکوا ما وعظوا به و مضوا علی الخطیئة قالت الطائفة التی وعظتهم لا و الله لا نجامعکم و لا نبایتکم‏ اللیل فی مدینتکم هذه التی عصیتم الله فیها مخافة أن ینزل بکم البلاء، فنزلوا قریبا من المدینة فباتوا تحت السماء، فلما أصبح أولیاء الله المطیعون لأمر الله غدوا لینظروا ما حال أهل [المعصیة فأتوا باب المدینة فإذا هو مصمت فدقوه فلم یجابوا و لم یسمعوا منها حس أحد فوضعوا سلما علی سور] المدینة ثم أصعدوا رجلا منهم فأشرف علی المدینة، فنظر فإذا هو بالقوم قردة یتعاوون‏ فقال الرجل لأصحابه: یا قوم أری و الله عجبا فقالوا: و ما تری قال: أری القوم قردة یتعاوون لهم أذناب [قال‏]: فکسروا الباب و دخلوا المدینة، قال: فعرفت القردة أنسابها من الإنس و لم تعرف الإنس أنسابها من القردة قال: فقال القوم للقردة: أ لم ننهکم قال: فقال أمیر المؤمنین:

و الذی فلق الحبة و برأ النسمة إنی لأعرف أنسابها من هذه الأمة، لا ینکرون و لا یغیرون، بل ترکوا ما أمروا به [فتفرقوا] و قد قال الله: «فَبُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِینَ‏» و قال الله «أَنْجَیْنَا الَّذِینَ یَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَ أَخَذْنَا الَّذِینَ ظَلَمُوا بِعَذابٍ بَئِیسٍ بِما کانُوا یَفْسُقُونَ‏» (عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی تهران، چاپ: اول، ۱۳۸۰ ق.؛ ج‏۲ ؛ ص۳۳؛ البحار ج ۵: ۳۴۵. البرهان ج ۲: ۴۳. الصافی ج ۱: ۶۲۱.)

استاد حوزه یادآور شد: خدای متعال از مؤمنانِ بی‌تفاوت غضبناک شده و آنان را بی‌دین نامیده است. در کتاب کافی این روایت نبوی (ص) را می‌خوانیم:

«عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ النَّبِیُّ ص کَیْفَ بِکُمْ إِذَا فَسَدَتْ نِسَاؤُکُمْ وَ فَسَقَ شَبَابُکُمْ وَ لَمْ تَأْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ لَمْ تَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ فَقِیلَ لَهُ وَ یَکُونُ ذَلِکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ کَیْفَ بِکُمْ إِذَا أَمَرْتُمْ بِالْمُنْکَرِ وَ نَهَیْتُمْ عَنِ الْمَعْرُوفِ فَقِیلَ لَهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ یَکُونُ ذَلِکَ قَالَ نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ کَیْفَ بِکُمْ إِذَا رَأَیْتُمُ الْمَعْرُوفَ مُنْکَراً وَ الْمُنْکَرَ مَعْرُوفاً؛ رسول خدا (ص) فرمود: شما چه خواهید کرد اگر زن های شما فاسد شوند و جوان هایتان فاسق شوند و امر به معروف و نهی از منکر نکنند؟ از ایشان پرسیده شد: ای رسول خدا آیا چنین می شود؟ فرمود: بلی، و بدتر از این هم می شود. چه خواهید کرد هنگامی که امر به منکر، و نهی از معروف شود؟ سؤال شد: ای رسول خدا آیا چنین می شود؟ فرمود: بلی، و بدتر از این هم می شود. بر شما چه خواهد گذشت زمانی که معروف را منکر و منکر را معروف ببینید؟» (کافی، ج ۵، ص ۵۹)

وی افزود: در روایتی دیگر از رسول الله (ص) می خوانیم: «قَالَ النَّبِیُّ ص إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیُبْغِضُ الْمُؤْمِنَ الضَّعِیفَ الَّذِی لَا دِینَ لَهُ فَقِیلَ لَهُ وَ مَا الْمُؤْمِنُ الَّذِی لَا دِینَ لَهُ قَالَ الَّذِی لَا یَنْهَی عَنِ الْمُنْکَرِ؛ خداوند عز و جل مؤمن ناتوانی را که دین ندارد ، دشمن می دارد» به ایشان گفتند: مؤمنی که دین ندارد ، کیست ؟ فرمود: «آنکه نهی از منکر نمی کند» (کافی، ج ۵، ص ۵۹)

حجت الاسلام و المسلمین فربهی خاطرنشان کرد: وضعیت فرهنگی کشور اگرچه نابسامان است؛ اما بحمدالله جامعه‌ دینیِ ما از دهه‌ هفتاد، هشتاد و نود، فعال‌ تر و از این رو امیدبخش‌ تر شده ‌است؛ زیرا کنشگری اجتماعیِ آنها بیشتر شده و در حال رشد است. و خدا وعده داده که اگر شما به ‌قدر وسعتان خدا را یاری دهید خدا به فوق سعیتان شما را یاری می‌ دهد! و قدم ‌های شما را ثابت‌ می ‌گرداند! «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَ یُثَبِّتْ أَقْدامَکُمْ؛ ای مؤمنان! اگر خدا را یاری کنید، خدا هم شما را یاری می کند و گام هایتان را محکم و استوار می سازد» (محمد: ۷)

وی افزود: این ایام که حرکت ‌های قبح ‌شکنانه بیشتر شده، جامعه‌ دینی نیز باید بیش از سال ‌های قبل درباره‌ شیوه ‌های صحیح برخورد با آنها حساسیت نشان دهند و از بی‌ تفاوتی پرهیز کند.